نحوه عملکرد دبيران در زلزله

 

الف: نحوة عملکرد دبیران قبل از زلزله
انجام موارد زیر به دبیران محترم توصیه می‌گردد:
1-    تشکیل شورای ایمنی در مدارس. (متشکل از مدیر، نمایندة دبیران، نمایندة دانش آموزان و نمایندة انجمن اولیا و مربیان)
2-    بررسی وضعیت ایمنی کلاس و مدرسه، گزارش نقاط ضعف به مدیر مدرسه و تلاش در جهت رفع آن‌ها.
3-    ارتباط با والدین دانش‌آموزان جهت هماهنگی نوع آموزش و تبادل نظرات.
4-    دعوت از مسئولین مرتبط با زلزله و مدیریت بحران جهت تبادل اطلاعات و دستیابی به راهکارهای مناسب.
5- آشنایی دانش‌آموزان با زلزله و پیامدهای آن و بازدید از مراکزی مانند: پژوهشگاه بین المللی زلزله، موسسه ژئوفیزیک و سایر نهادهای مرتبط.
6- برگزاری مسابقة مقاله‌نویسی، روزنامه دیواری، عکس، کاریکاتور در مورد موضوع مقابله با زلزله و نمایش فیلم‌های آموزشی در این راستا.
7- اگر موضوع مورد تدریس معلم با زلزله مربوط می‌شود، دربارة آن بحث شود تا ترس از زلزله کاهش یافته و موجب افزایش آگاهی و بروز رفتار مناسب در هنگام حادثه شود.
8- تقسیم‌بندی دانش‌آموزان به گروه‌های 5-3 نفری و آموزش نحوة کار گروهی به آنها تا هنگام حادثه و بعد از آن وحدت عمل وجود داشته باشد.
9-    آموزش کمک‌های اولیه، امداد و نجات به دانش‌آموزان. (توسط دبیریا افرادمتخصص)
10-معرفی و ارائه کتاب‌های آموزشی پیرامون موضوع آمادگی در سوانح و امدادرسانی.
11-معرفی مکان‌های امن در کلاس، آزمایشگاه، حیاط مدرسه، خیابان و منزل وآموزش نحوة پناه‌گیری مناسب در هنگام زلزله. (مکان‌های امن: زیرمیز، گوشة دیوار، زیر ستون‌های اصلی، کنار دیوارهای داخلی و دور از اشیائی که امکان سقوط آنها وجود دارد.
12-معرفی مسیرهای خروج اضطراری در کلاس، آزمایشگاه، حیاط مدرسه و منزل و آموزش نحوه خروج.
13-اجرای مانور زلزله و امداد حداقل دوبار در طی سال تحصیلی و بررسی نقاط ضعف و قوت آن.
14-پاک‌سازی کلاس و مدرسه از هر گونه عامل آتش‌زا و خطرآفرین.
15- تجهیز لولة اصلی گاز و آب به شیر برش خودکار جهت قطع فوری آنها در هنگام زلزله.
16-قراردادن لوازم امداد و ایمنی در مکان امن و قابل دسترس. (فهرست این لوازم به پیوست ارائه شده است)
17-تجهیز کلاس، آزمایشگاه و سالن به جعبه کمک‌های اولیه و کپسول آتش‌نشانی و آموزش نحوة استفاده از آنها به دانش‌آموزان.
18-ایمن‌سازی شیشه‌ها با نوار چسب یا نایلون‌های بی‌رنگ.
19-انتقال لوازم سنگین و مواد شیمیایی خطرناک، درآزمایشگاه و کارگاه، به طبقات پایین.
20-اتصال قفسه‌های کتابخانه، کارگاه و آزمایشگاه به دیوار توسط بست‌های محکم.
21-تعبیه حفاظ روی لامپ‌های مهتابی جهت جلو‌گیری از سقوط آنها.
22- دبیران و دانش‌آموزان موارد زیر را یادداشت کرده و در کیف پول، کیف گردنبد و یا  کیف مدرسه قراردهند:
- مشخصات فردی
- آدرس منزل
- تلفن(های) تماس ضروری
- گروه خونی
- بیماری خاص وداروی ویژه درصورت ابتلا
23-به دانش‌آموزان بیاموزید که در هنگام زلزله به سمت درب‌های خروج هجوم نبرند و آرامش خود را حفظ کنند.
24- موارد فوق را به خانوادهایشان نیز منتقل کنند.
 
ب:  نحوة عملکرد دبیران در هنگام از زلزله
اگر در هنگام تدریس، زلزله رخ دهد، دانش‌آموزان به شدت نیازمند راهنمایی معلم خود هستند و معلم باید در این لحظة حساس، دستوراتی قاطع و صحیح ارائه دهد. به دبیران محترم توصیه می‌گردد تا در هنگام زلزله، ضمن حفظ آرامش و خونسردی، موارد زیر را انجام دهند:
ب-1- داخل کلاس:
1- از هجوم بردن به سمت درب کلاس پرهیز کنید.
2- دانش‌آموزان به زیر میزرفته و با دو دست، محکم پایه‌های میز را بگیرند.
3- خود نیز در چهارچوب در، گوشه کلاس و یا زیر یک میز محکم پناه بگیرید.
 
ب-2- داخل سالن:
1- به گوشه سالن و یا زیر ستون‌های اصلی رفته و خود را به دیوار بچسبانید.
2- در راه‌پله با دودست سر را گرفته، بنشینید و خود را به یک سمت پله بکشانید و از بالا یا پایین رفتن بپرهیزید.
 
ب-3- داخل آزمایشگاه،کارگاه وکتابخانه:
1- ازقفسه‌ها فاصله بگیرید.
2- به زیر میز رفته و ضمن گرفتن پایه‌های آن از سر خود محافظت کنید.
 
ب-4- داخل حیاط:
1- ضمن حفظ آرامش از دیوار و ساختمان مدرسه فاصله بگیرید.
2- در جای مناسب نشسته و با دو دست سر خود را بگیرید.
توجه:
·   در هنگام زلزله درصورتی از جای خود حرکت کنید که مطمئن باشید، حداکثردر عرض 10 ثانیه به مکان امن خواهید رسید. در غیر این صورت در نزدیکترین مکانی که امنیت نسبی دارد پناه بگیرید.
·   درتمام حالات اگر نزدیک درب خروجی طبقه همکف هستید، با احتیاط خارج شده و به فضای باز و مکان امن بروید و مراقب اشیاء پرتابی از ساختمان‌ها باشید.
·   در تمام حالات تا اتمام لرزش‌ها در جای خود ثابت بمانید و پس از آن ضمن اطمینان از سلامتی خود، با احتیاط از محیط خارج شده و به فضای باز و مکان امن بروید.
 
ج: نحوة عملکرد دبیران بعد از زلزله
در صورت عدم آسیب‌دیدگی کلی شهر، مدارس بنا به دلایل زیر نقش بسیار حیاتی بعد از زلزله دارند:
1-    به‌علت نوع ساختمان می‌توان به‌عنوان بیمارستان، اسکان اضطراری و غیره از آن استفاده کرد.
2-    به‌علت داشتن کادر مدیر ومدبر، در سازماندهی نیروهای مردمی و عملیات امداد بسیار کارساز و گره گشا می‌باشند.
 
بعد از زلزله انجام امور زیر به دبیران محترم توصیه می‌شود:
1- بعد از اتمام لرزش‌ها پس از بررسی و اطمینان از وضعیت سلامتی خود، با احتیاط از محل خارج شوید و به مکان امنی بروید.
2-    درصورت آسیب‌دیدگی جزئی به‌کمک دیگران خود را به‌صورت سرپایی مداوا کرده و سپس به کمک سایرین بشتابید.
3- مهمترین کار در این مرحله ابتدا هدایت دانش‌آموزان به فضای باز و امن و سپس نجات افرادی است که زیرآوار مانده‌اند. پس از آن مجروحین را با احتیاط به محیط امن و پاکیزه انتقال داده تا مداوای تکمیلی صورت گیرد.
4- دانش‌آموزان پس از زلزله وحشت زده هستند، آنهارا به آرامش و خونسردی دعوت کرده و از پراکنده‌شدن آنها جلوگیری کنید. پس ازرسیدگی به وضعیت سلامتی آنها، به‌طور گروهی کارهای لازم را انجام دهید.
5-    از وارد شدن به محل‌های نیمه تخریب شده بپرهیزید.
6-    به محض استشمام بوی گاز در صورت امکان فلکه اصلی گاز را قطع کنید و اگر نتوانستید، فوراً محل را ترک کنید.
7-    آتش سوزی‌های کوچک را مهار کنید.
8-    از تجمع بی‌‌مورد در اطراف مجروحین بپرهیزید.
9-    جهت جلوگیری از شیوع بیماری، مواد آلوده را از محیط دور ساخته یا با خاک بپوشانید.
10-از طریق رادیو ترانزیستوری از دستورات مسئولین مطلع شده و آنها را انجام دهید.
11-مراقب پس‌لرزه‌‌ها باشید.
12- مکانی امن را جهت استراحت و ذخیره مواد دارویی و غذایی آماده کنید.
13- مواد دارویی و غذایی را به موقع و صحیح مصرف کنید تا بعداً دچار مشکل نشوید.
14-به نیروهای انتظامی و هلال‌احمر کمک کنید و از دستورات آنها پیروی کنید.
15- در موارد بسیار ضروری، از تلفن استفاده کنید.